Kinh tế thế giới năm 2025 - 2026 dự báo tiếp tục xu hướng tăng trưởng chậm, tính bất định, khó lường và rủi ro gia tăng. Xung đột, căng thẳng gia tăng, nguy cơ bùng phát chiến tranh; khủng hoảng kinh tế dưới sức ép của lạm phát, nợ công tăng cao và sự bất ổn của tài chính toàn cầu; khủng hoảng năng lượng và an ninh lương thực; các hiện tượng thời tiết cực đoan; khủng hoảng chuỗi cung ứng do biến động kinh tế và địa chính trị tiếp tục làm gián đoạn sản xuất và vận chuyển toàn cầu.

Một số nền kinh tế lớn nhiều khả năng không giữ được tăng trưởng. IMF (7/2025) dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2025 đạt 3%, giảm 0,3 điểm phần trăm so với dự báo tháng 01/2025 của Tổ chức này. Tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2026 được dự báo đạt 2,9%, giảm 0,4 điểm phần trăm. Sự điều chỉnh này diễn ra khi mức độ bất định trên toàn cầu tăng cao, do hàng loạt động thái khó lường của Tổng thống Donald Trump về thuế quan, từ công bố áp thuế quan cho tới tạm hoãn một số thuế quan đã công bố và cảnh báo sẽ tiếp tục có thêm thuế quan mới.

Năm 2026 được dự báo là giai đoạn ổn định hơn nhưng tăng trưởng chậm lại, với sự phân hóa giữa các khu vực. Các nền kinh tế cần cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô, đồng thời quản lý rủi ro từ lạm phát, chi phí tài chính và thương mại. Việt Nam có cơ hội bứt phá mạnh mẽ nếu khai thác hiệu quả các động lực nội tại và đầu tư.

Dự báo tác động tích cực đến kinh tế Việt Nam

Xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn như FED, ECB, PBoC sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn quốc tế chảy vào các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam. Khi lãi suất tại các thị trường phát triển giảm, lợi suất trái phiếu tại các nước này trở nên kém hấp dẫn hơn, khuyến khích dòng vốn tìm kiếm cơ hội sinh lời ở các thị trường đang phát triển. Điều này có thể giúp Việt Nam thu hút thêm dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và gián tiếp (FII), đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, công nghệ và năng lượng tái tạo.

Các chính sách kích thích tài khóa và tiêu dùng quy mô lớn tại Trung Quốc sẽ tạo ra cơ hội cho hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam gia tăng xuất khẩu sang thị trường này. Việc Trung Quốc mở rộng trợ cấp tiêu dùng, tăng đầu tư công và nới lỏng các quy định tài chính có thể thúc đẩy nhu cầu đối với các mặt hàng nông sản, thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng và nguyên vật liệu nhập khẩu. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam có thể đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc, giúp bù đắp cho những khó khăn từ các thị trường khác.

Xu hướng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc tiếp tục mang lại lợi thế cạnh tranh cho Việt Nam. Trong bối cảnh Hoa Kỳ gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại, đặc biệt là áp thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp đa quốc gia sẽ đẩy nhạnh chiến lược "Trung Quốc +1" để mở rộng sản xuất sang các quốc gia Đông Nam Á. Việt Nam, với lợi thế về chi phí lao động cạnh tranh, vị trí địa lý thuận lợi và các FTA đã ký kết, sẽ là điểm đến hấp dẫn cho các tập đoàn lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử và công nghệ cao.

Sự phát triên của các công nghệ mới, đặc biệt là tri tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng thông minh và kinh tế số, sẽ mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam. Khi các nước phát triển đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực này, các doanh nghiệp công nghệ và dịch vụ số của Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thông qua xuất khẩu phần mềm, dịch vụ gia công trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và TMĐT xuyên biên giới.

Xu hướng tăng trưởng ổn định của các nền kinh tế châu Á như Ấn Độ, ASEAN và Trung Đông sẽ giúp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm bớt sự phụ thuộc vào các nền kinh tế truyền thống như Hoa Kỳ, EU và Trung Quốc. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu có sự phân mảnh, việc phát triển các quan hệ thương mại mới với Án Độ, Trung Đông, châu Phi sẽ là chiến lược quan trọng để duy trì tăng trưởng bền vững.

Ngành du lịch Việt Nam có thể hưởng lợi từ xu hướng phục hồi du lịch toàn cầu. Khi kinh tế thế giới ổn định hơn và các nước tiếp tục nới lỏng các chính sách nhập cảnh, lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam sẽ tiếp tục tăng. Các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Châu Âu và Hoa Kỳ có thể gia tăng nhu cầu du lịch, tạo động lực cho ngành dịch vụ, lưu trú và hàng không của Việt Nam.

Bên cạnh đó, kinh tế Việt Nam cũng nên lường trước với những tác động tiêu cựcn như: [1] Căng thẳng địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trước mặt sẽ gây bất ổn vĩ mô toàn cầu, thị trường tài chính, tiền tệ, làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và người tiêu dùng: [2] Áp lực lạm phát vẫn là một yếu tố đáng lo ngại, đặc biệt khi các biện pháp kích thích tài khóa quy mô lớn được triển khai tại nhiều quốc gia, có thể làm gia tăng giá cả hàng hóa và tác động đến chi phí nhập khẩu của Việt Nam; [3] Rủi ro về tỷ giá gia tăng với xu hướng mạnh lên của đồng USD; [4] Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng có thể chịu ảnh hưởng từ biến động toàn cầu. Dù nhiều TTCK lớn trên thế giới tiếp tục xu hướng tăng trưởng, nhưng sự bất ổn trong chính sách kinh tế và thương mại của các nền kinh tế lớn có thể làm suy giảm tâm lý nhà đầu tư.

Tham khảo:

1. Sách “Kinh tế - Tài chính Việt Nam 2024-2025: Đổi mới cho tăng trưởng cao trong kỷ nguyên mới”, Viện Chiến lược vầ chính sách kinh tế - tài chính.

2. IMF nâng triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2025 và 2026

https://thitruongtaichinhtiente.vn/imf-nang-trien-vong-kinh-te-toan-cau-nam-2025-va-2026-69444.html